فضای ابری در گوشی موبایل چیست و کجاست؟

اگر در تنظیمات گوشی یا هنگام خرید فضای ذخیره‌سازی با عبارت‌هایی مثل Cloud Storage، فضای ابری، Google Drive، Google Photos یا iCloud روبه‌رو شده‌اید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که «فضای ابری گوشی دقیقاً کجاست و چه چیزی داخل آن ذخیره می‌شود؟»

به زبان ساده، فضای ابری محلی در داخل گوشی موبایل نیست؛ بلکه فضای ذخیره‌سازی روی سرورهای متصل به اینترنت است که از طریق حساب کاربری خود به آن دسترسی پیدا می‌کنید. بنابراین برخلاف حافظه داخلی گوشی که فایل‌ها روی تراشه حافظه دستگاه ذخیره می‌شوند، اطلاعات موجود در فضای ابری روی سرورهای شرکت ارائه‌دهنده سرویس نگهداری می‌شوند.

در گوشی‌های اندرویدی، سرویس‌هایی مانند Google Drive، Google Photos و پشتیبان‌گیری Google Account نقش مهمی در فضای ابری دارند. در آیفون نیز iCloud و iCloud Drive سرویس اصلی اپل هستند. بعضی سازندگان مانند سامسونگ و شیائومی نیز سرویس‌های ابری اختصاصی خود را ارائه می‌کنند.

فضای ابری در گوشی چیست؟

فضای ابری یا Cloud Storage نوعی فضای ذخیره‌سازی آنلاین است که فایل‌ها و داده‌های شما به‌جای اینکه فقط روی حافظه گوشی ذخیره شوند، روی سرورهای یک شرکت ارائه‌دهنده سرویس نگهداری می‌شوند.

برای مثال، فرض کنید با گوشی خود ۱۰ عکس می‌گیرید. اگر این عکس‌ها فقط در حافظه داخلی گوشی باشند، با خراب شدن، گم شدن یا پاک شدن گوشی ممکن است دیگر به آن‌ها دسترسی نداشته باشید.

اما اگر عکس‌ها را در یک سرویس ابری مانند Google Photos پشتیبان‌گیری کرده باشید، یک نسخه از آن‌ها روی سرورهای Google نیز قرار می‌گیرد و می‌توانید با ورود به همان حساب کاربری از دستگاه دیگری به آن‌ها دسترسی پیدا کنید. Google نیز صراحتاً اعلام می‌کند که عکس‌ها و ویدیوهای ذخیره‌شده در Google Photos از فضای ذخیره‌سازی حساب Google استفاده می‌کنند.

بنابراین:

حافظه داخلی = فضای فیزیکی داخل گوشی
فضای ابری = فضای ذخیره‌سازی روی سرورهای اینترنتی

چرا به آن «ابری» می‌گویند؟

کلمه Cloud در اینجا به معنی «ابر واقعی» نیست. در فناوری، Cloud به مجموعه‌ای از سرورها و زیرساخت‌های متصل به اینترنت گفته می‌شود که خدماتی مانند ذخیره‌سازی و پردازش اطلاعات را در اختیار کاربران قرار می‌دهند.

وقتی فایلی را در فضای ابری ذخیره می‌کنید، اطلاعات از طریق اینترنت به سرورهای سرویس‌دهنده ارسال می‌شود و بعداً می‌توانید دوباره آن را دریافت یا مشاهده کنید.

فضای ابری گوشی کجاست؟

این سؤال کمی گمراه‌کننده است، چون فضای ابری مکان مشخصی در حافظه گوشی ندارد.

اگر وارد برنامه مدیریت فایل گوشی شوید و پوشه‌ای با نام «Cloud» پیدا نکنید، به این معنی نیست که فضای ابری وجود ندارد.

داده‌های فضای ابری روی سرورهای شرکت ارائه‌دهنده ذخیره می‌شوند و گوشی فقط از طریق اینترنت به آن‌ها متصل می‌شود.

مثلاً:

به همین دلیل، فضای ابری را نمی‌توان مثل یک پوشه معمولی در حافظه داخلی گوشی پیدا کرد.

تفاوت فضای ابری با حافظه داخلی گوشی چیست؟

یکی از رایج‌ترین اشتباهات این است که فضای ابری را با حافظه داخلی گوشی یکی بدانیم.

فرض کنید روی گوشی نوشته شده:

128GB Storage

این عدد مربوط به حافظه داخلی گوشی است. اگر ۱۰۰ گیگابایت از آن را با برنامه، عکس، ویدیو و فایل پر کنید، فضای آزاد گوشی کاهش پیدا می‌کند.

اما فضای ابری جداگانه است.

برای مثال ممکن است گوشی شما:

128GB حافظه داخلی

و هم‌زمان:

15GB فضای ابری Google

داشته باشد.

این دو عدد به یکدیگر اضافه نمی‌شوند و جای یکدیگر را هم نمی‌گیرند.

یک مثال ساده:

فرض کنید گوشی شما ۱۲۸ گیگابایت حافظه داخلی دارد و ۱۱۰ گیگابایت آن پر شده است.

اگر ۲۰ گیگابایت عکس را در Google Photos پشتیبان‌گیری کنید، این کار به‌تنهایی باعث نمی‌شود حافظه داخلی گوشی ۲۰ گیگابایت بیشتر شود.

در عوض، نسخه‌ای از عکس‌ها در فضای ابری حساب Google شما قرار می‌گیرد.

البته بسته به سرویس و تنظیمات، بعضی قابلیت‌ها می‌توانند با حذف نسخه محلی یا بهینه‌سازی آن، فضای داخلی گوشی را آزاد کنند.

فضای ابری چه کاربردی در گوشی دارد؟

مهم‌ترین کاربردهای فضای ابری عبارت‌اند از:

۱. پشتیبان‌گیری از اطلاعات

اگر گوشی گم شود، خراب شود یا مجبور شوید آن را به تنظیمات کارخانه برگردانید، داشتن نسخه پشتیبان ابری می‌تواند به بازیابی بخشی از اطلاعات کمک کند.

در Android، Google می‌تواند مواردی مانند برنامه‌ها و داده‌های برنامه، سابقه تماس، مخاطبین، تنظیمات دستگاه و پیامک‌ها را در حساب Google پشتیبان‌گیری کند؛ البته اینکه دقیقاً چه داده‌ای قابل بازیابی باشد به برنامه و دستگاه نیز بستگی دارد.

۲. ذخیره عکس و ویدیو

یکی از رایج‌ترین استفاده‌های فضای ابری در گوشی، پشتیبان‌گیری از عکس‌ها و ویدیوهاست.

برای مثال، Google Photos می‌تواند عکس‌ها و ویدیوهای گوشی را در حساب Google شما پشتیبان‌گیری کند.

۳. دسترسی به فایل‌ها از دستگاه‌های مختلف

فایلی که در سرویس‌هایی مانند Google Drive یا iCloud Drive ذخیره شده باشد، فقط به همان گوشی محدود نیست.

می‌توانید با ورود به همان حساب روی دستگاه دیگری نیز به فایل‌ها دسترسی داشته باشید.

Apple نیز اعلام می‌کند فایل‌های ذخیره‌شده در iCloud Drive بین دستگاه‌هایی که با همان حساب Apple وارد شده‌اند، به‌روز نگه داشته می‌شوند.

۴. انتقال اطلاعات هنگام تعویض گوشی

یکی از کاربردهای مهم Cloud این است که هنگام خرید گوشی جدید، می‌توانید بخشی از اطلاعات خود را از نسخه پشتیبان قبلی بازیابی کنید.

به همین دلیل است که هنگام راه‌اندازی گوشی جدید، معمولاً از شما خواسته می‌شود وارد حساب Google یا Apple خود شوید.

فضای ابری در گوشی اندروید کجاست؟

در گوشی‌های اندرویدی یک «فضای ابری واحد» برای تمام گوشی‌ها وجود ندارد.

بسته به اینکه از چه سرویس‌هایی استفاده می‌کنید، ممکن است اطلاعات شما در چند سرویس مختلف ذخیره شده باشد.

مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• Google Drive برای فایل‌ها
• Google Photos برای عکس‌ها و ویدیوها
• Google Account Backup برای برخی اطلاعات و تنظیمات گوشی
• فضای ابری اختصاصی سازنده گوشی، در صورت پشتیبانی

Google Drive کجاست؟

اگر Google Drive روی گوشی نصب باشد، کافی است برنامه Google Drive را باز کنید.

فایل‌هایی که در Drive آپلود کرده‌اید در بخش My Drive قابل مشاهده هستند. Google توضیح می‌دهد که در Android می‌توانید از داخل برنامه Drive گزینه New و سپس Upload را انتخاب کنید و فایل‌های آپلودشده را در My Drive ببینید.

نکته مهم این است که هر فایلی که روی گوشی دارید، خودکار داخل Google Drive قرار ندارد.

مثلاً اگر یک فایل PDF در پوشه Downloads گوشی دارید، صرفاً به دلیل اینکه حساب Google روی گوشی فعال است، لزوماً در Google Drive هم ذخیره نشده است. برای قرار گرفتن آن در Drive باید آن را آپلود کنید، مگر اینکه یک برنامه یا سرویس خاص برای آن همگام‌سازی یا پشتیبان‌گیری انجام دهد.

فضای ابری Google چقدر است؟

هر حساب Google به‌صورت معمول ۱۵ گیگابایت فضای ذخیره‌سازی ابری رایگان دارد.

این فضا فقط مخصوص Google Drive نیست و بین سرویس‌هایی مانند:

• Google Drive
• Gmail
• Google Photos
• برخی نسخه‌های پشتیبان

مشترک است.

بنابراین اگر مثلاً Google Photos مقدار زیادی عکس و ویدیو را ذخیره کرده باشد، ممکن است فضای قابل استفاده برای Google Drive نیز کاهش پیدا کند.

این نکته دلیل بسیاری از پیام‌های «فضای ذخیره‌سازی حساب Google پر شده است» است.

فضای ابری عکس‌های گوشی کجاست؟

اگر از Google Photos استفاده می‌کنید، عکس‌های پشتیبان‌گیری‌شده شما در فضای ابری حساب Google ذخیره می‌شوند.

اما یک نکته مهم وجود دارد:

دیدن عکس در Google Photos الزاماً به معنی این نیست که آن عکس فقط روی فضای ابری قرار دارد.

ممکن است عکس هم روی حافظه گوشی وجود داشته باشد و هم نسخه پشتیبان آن در Google Photos ذخیره شده باشد.

به همین دلیل Google Photos را باید از یک «گالری ساده» جدا دانست؛ این برنامه علاوه بر نمایش عکس‌های دستگاه، قابلیت پشتیبان‌گیری ابری نیز دارد.

فضای ابری آیفون کجاست؟

در آیفون، مهم‌ترین سرویس ابری iCloud است.

برای مشاهده تنظیمات آن معمولاً به این مسیر بروید:

Settings → [نام شما] → iCloud

در این قسمت می‌توانید ببینید چه سرویس‌هایی از فضای iCloud استفاده می‌کنند و قابلیت‌های مختلف همگام‌سازی و ذخیره‌سازی را مدیریت کنید. Apple نیز مسیر فعال‌سازی iCloud Drive را از همین بخش اعلام کرده است.

iCloud Drive کجاست؟

در آیفون، iCloud Drive در برنامه Files قابل دسترسی است.

مسیر کلی:

Files → Browse → iCloud Drive

Apple می‌گوید iCloud Drive در برنامه Files ادغام شده و از همین مسیر می‌توان فایل‌ها و پوشه‌های ذخیره‌شده را مشاهده کرد.

بنابراین اگر دنبال «پوشه فضای ابری آیفون» هستید، معمولاً باید به جای جست‌وجو در حافظه داخلی، برنامه Files و بخش iCloud Drive را بررسی کنید.

تفاوت iCloud با iCloud Drive چیست؟

این دو اصطلاح گاهی به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما دقیقاً یک چیز نیستند.

iCloud نام مجموعه خدمات ابری Apple است.

در مقابل، iCloud Drive بخشی از این اکوسیستم است که برای ذخیره و مدیریت فایل‌ها و پوشه‌ها استفاده می‌شود.

iCloud می‌تواند برای موارد مختلفی مانند عکس‌ها، فایل‌ها، یادداشت‌ها و پشتیبان‌گیری دستگاه مورد استفاده قرار گیرد. Apple نیز فضای ذخیره‌سازی iCloud را از حافظه خود دستگاه جدا می‌داند.

فضای ابری سامسونگ کجاست؟

در گوشی‌های Samsung Galaxy ممکن است با Samsung Cloud مواجه شوید.

Samsung Cloud برای ذخیره و همگام‌سازی برخی داده‌های دستگاه‌های Galaxy استفاده می‌شود و به کاربران امکان می‌دهد اطلاعات پشتیبانی‌شده را در دستگاه‌های Galaxy دیگر نیز بازیابی کنند.

مسیر دقیق تنظیمات بسته به مدل گوشی و نسخه One UI ممکن است متفاوت باشد، بنابراین بهترین راه این است که در Settings عبارت Samsung Cloud یا بخش مربوط به حساب Samsung را جست‌وجو کنید.

نکته مهم این است که Samsung Cloud را با Google Drive یا Google Photos یکی ندانید؛ این‌ها سرویس‌های جداگانه هستند.

فضای ابری شیائومی کجاست؟

در گوشی‌های Xiaomi، Redmi و برخی مدل‌های Poco ممکن است سرویس Xiaomi Cloud را ببینید.

این سرویس به حساب Xiaomi شما وابسته است و برای ذخیره یا همگام‌سازی برخی اطلاعات استفاده می‌شود.

برای مدیریت Xiaomi Cloud، Xiaomi مسیر کلی زیر را معرفی می‌کند:

Settings → Xiaomi Account → Xiaomi Cloud

همچنین می‌توان از طریق i.mi.com به برخی داده‌های ذخیره‌شده در Xiaomi Cloud دسترسی پیدا کرد.

پس اگر در گوشی شیائومی به دنبال «فضای ابری» هستید، الزاماً نباید دنبال Google Drive بگردید؛ ممکن است بخشی از اطلاعاتتان در Xiaomi Cloud مدیریت شود.

آیا فضای ابری باعث خالی شدن حافظه گوشی می‌شود؟

خودِ فضای ابری به‌صورت مستقیم حافظه داخلی گوشی را زیاد نمی‌کند.

اما می‌تواند به آزاد کردن فضای گوشی کمک کند.

مثلاً فرض کنید ۳۰ گیگابایت عکس و ویدیو روی گوشی دارید و از آن‌ها در یک سرویس ابری پشتیبان‌گیری شده است.

در صورت پشتیبانی سرویس و استفاده درست از قابلیت‌های مدیریت فضای دستگاه، می‌توان نسخه‌های محلی غیرضروری را حذف یا بهینه کرد و فضای داخلی گوشی را آزاد کرد.

در این حالت:

نسخه اصلی/پشتیبان در Cloud باقی می‌ماند، اما نسخه محلی گوشی ممکن است حذف یا کم‌حجم شود.

به همین دلیل قابلیت‌هایی مانند مدیریت فضای ذخیره‌سازی Google Photos یا قابلیت‌های مشابه در اکوسیستم‌های دیگر اهمیت دارند.

اگر گوشی را گم کنیم، فایل‌های فضای ابری چه می‌شوند؟

اگر فایل‌ها واقعاً در فضای ابری ذخیره یا پشتیبان‌گیری شده باشند، گم شدن گوشی به‌تنهایی باعث حذف آن‌ها نمی‌شود.

برای مثال، اگر عکس‌های شما در Google Photos پشتیبان‌گیری شده باشند، نسخه ابری آن‌ها به گوشی فیزیکی وابسته نیست. همچنین فایل‌های iCloud Drive نیز در حساب iCloud شما نگهداری می‌شوند و از دستگاه‌های دیگری که با همان حساب وارد شده‌اند قابل دسترسی هستند.

البته امنیت حساب اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر شخص دیگری بتواند به حساب Google، Apple یا Xiaomi شما دسترسی پیدا کند، ممکن است به اطلاعات ابری شما نیز دسترسی پیدا کند.

آیا فضای ابری بدون اینترنت کار می‌کند؟

برای دسترسی کامل به اطلاعاتی که فقط روی سرورهای ابری هستند، معمولاً به اینترنت نیاز دارید.

برای مثال، اگر فایلی در Google Drive دارید و نسخه‌ای از آن روی گوشی ذخیره نشده باشد، برای دریافت آن باید به اینترنت متصل شوید.

البته بعضی برنامه‌ها امکان دسترسی آفلاین یا نگهداری نسخه محلی فایل را فراهم می‌کنند. در چنین حالتی ممکن است فایل بدون اینترنت نیز قابل استفاده باشد، اما این موضوع به برنامه و تنظیمات آن بستگی دارد.

بنابراین:

Cloud Storage به اینترنت وابسته است، اما بعضی فایل‌های Cloud می‌توانند یک نسخه محلی روی گوشی هم داشته باشند.

آیا فضای ابری امن است؟

در حالت کلی، سرویس‌های معتبر Cloud از زیرساخت‌های امنیتی مختلفی برای محافظت از داده‌ها استفاده می‌کنند، اما «ذخیره‌سازی ابری» به معنی امنیت مطلق نیست.

امنیت اطلاعات شما به چند عامل وابسته است:

• امنیت حساب کاربری
• رمز عبور قوی
• احراز هویت دومرحله‌ای
• تنظیمات حریم خصوصی
• امنیت سرویس ارائه‌دهنده
• اینکه چه اطلاعاتی را در فضای ابری قرار می‌دهید

بنابراین بهتر است برای حساب Google، Apple یا Samsung خود از رمز عبور منحصربه‌فرد و احراز هویت دومرحله‌ای استفاده کنید.

اگر فضای ابری پر شود چه اتفاقی می‌افتد؟

وقتی سهمیه فضای ابری حساب شما پر شود، معمولاً نمی‌توانید داده جدیدی را در سرویس‌های وابسته به آن سهمیه ذخیره کنید.

برای مثال، Google اعلام می‌کند وقتی فضای ذخیره‌سازی حساب به سقف برسد، ممکن است امکان آپلود فایل جدید در Drive، ارسال یا دریافت ایمیل در Gmail و پشتیبان‌گیری عکس و ویدیو در Google Photos تحت تأثیر قرار گیرد.

برای حل مشکل معمولاً سه راه وجود دارد:

1. فایل‌های غیرضروری را حذف کنید.
2. فضای ذخیره‌سازی را مدیریت و پاک‌سازی کنید.
3. در صورت نیاز، فضای بیشتری خریداری کنید.

آیا حذف عکس از گوشی، عکس فضای ابری را هم حذف می‌کند؟

بستگی به برنامه و روشی دارد که از آن استفاده می‌کنید.

این موضوع یکی از خطرناک‌ترین سوءتفاهم‌ها درباره Cloud Storage است.

«پشتیبان‌گیری ابری» و «همگام‌سازی» الزاماً یک رفتار ندارند.

در برخی سرویس‌ها حذف یک عکس می‌تواند باعث حذف آن از فضای ابری یا سایر دستگاه‌های همگام‌شده نیز شود. در برخی شرایط نیز گزینه‌هایی برای حذف نسخه محلی و نگه داشتن نسخه ابری وجود دارد.

بنابراین قبل از پاک کردن گروهی عکس‌ها، باید دقیقاً بررسی کنید که گزینه‌ای که انتخاب کرده‌اید Delete، Remove from device، Free up space یا حذف از فضای ابری است.

این تفاوت می‌تواند از حذف ناخواسته عکس‌های مهم جلوگیری کند.

فضای ابری با فضای دوم گوشی فرق دارد؟

بله، کاملاً متفاوت هستند.

این اشتباه به‌خصوص در گوشی‌های شیائومی و بعضی گوشی‌های اندرویدی رایج است.

فضای ابری

اطلاعات روی سرورهای اینترنتی ذخیره می‌شوند.

فضای دوم

یک محیط نرم‌افزاری جداگانه روی خود گوشی ایجاد می‌کند که می‌تواند برای جدا کردن برنامه‌ها، فایل‌ها و حساب‌های کاربری استفاده شود.

برای مثال، Xiaomi قابلیت Second Space را برای ایجاد یک محیط جدا روی گوشی ارائه می‌کند. این قابلیت هیچ ارتباطی با Cloud Storage ندارد.

بنابراین:

Cloud ≠ Second Space

فرق Backup، Sync و Cloud Storage چیست؟

این سه اصطلاح به هم مرتبط‌اند اما یکسان نیستند.

مثلاً ممکن است یک عکس:

• روی حافظه گوشی وجود داشته باشد؛
• در Google Photos پشتیبان‌گیری شده باشد؛
• و بین چند دستگاه همگام‌سازی شود.

این سه وضعیت می‌توانند هم‌زمان اتفاق بیفتند.

از کجا بفهمیم چه مقدار فضای ابری داریم؟

در Android و Google

وارد حساب Google خود شوید و بخش مربوط به Storage را بررسی کنید. فضای حساب Google بین سرویس‌هایی مانند Drive، Gmail و Photos مشترک است.

در iPhone

به مسیر:

Settings → [نام شما] → iCloud

بروید.

در این بخش میزان فضای iCloud و مصرف سرویس‌های مختلف قابل مشاهده است.

در Xiaomi

به:

Settings → Xiaomi Account → Xiaomi Cloud

بروید.

در Samsung

در تنظیمات گوشی و حساب Samsung، بخش‌های مرتبط با Samsung Cloud را بررسی کنید. مسیر دقیق ممکن است با توجه به مدل گوشی و نسخه نرم‌افزار متفاوت باشد.

آیا برای استفاده از فضای ابری باید برنامه خاصی نصب کنیم؟

نه همیشه.

بعضی قابلیت‌های Cloud در خود سیستم‌عامل یا برنامه‌های پیش‌فرض گوشی وجود دارند.

برای مثال:

• iCloud در اکوسیستم iPhone به‌صورت داخلی با سیستم‌عامل ادغام شده است.
• Google Account و سرویس‌های Google در Android نقش مهمی در پشتیبان‌گیری دارند.
• Google Drive و Google Photos نیز اپلیکیشن‌های اختصاصی دارند.
• Samsung Cloud و Xiaomi Cloud در گوشی‌های سازگار با حساب‌های مربوط به همان شرکت یکپارچه هستند.

بنابراین «فضای ابری» یک برنامه واحد نیست؛ یک مفهوم و نوع سرویس است که شرکت‌های مختلف آن را با سرویس‌های متفاوت ارائه می‌کنند.

آیا فضای ابری حافظه گوشی را افزایش می‌دهد؟

اگر منظورتان از «افزایش حافظه» افزایش ظرفیت فیزیکی گوشی باشد، خیر.

مثلاً اگر گوشی شما ۱۲۸ گیگابایت حافظه داخلی داشته باشد، خرید ۱ ترابایت فضای ابری باعث نمی‌شود گوشی شما به یک گوشی ۱.۱۲۸ ترابایتی تبدیل شود.

اما فضای ابری می‌تواند باعث شود نیاز شما به نگهداری همه فایل‌ها روی حافظه داخلی کمتر شود.

برای همین، فضای ابری را می‌توان یک فضای ذخیره‌سازی مکمل دانست، نه بخشی از حافظه فیزیکی گوشی.

جمع‌بندی

فضای ابری در گوشی یک پوشه یا حافظه مخفی داخل گوشی نیست. فضای ابری، فضای ذخیره‌سازی روی سرورهای اینترنتی است که از طریق حساب کاربری به آن دسترسی دارید.

در گوشی‌های اندرویدی، Google Drive، Google Photos و قابلیت Backup حساب Google از مهم‌ترین نمونه‌ها هستند. در آیفون، iCloud و iCloud Drive نقش مشابهی دارند و گوشی‌های Samsung و Xiaomi نیز ممکن است از سرویس‌های ابری اختصاصی خود استفاده کنند.

پس اگر سؤال شما این است که «فضای ابری گوشی کجاست؟» پاسخ کوتاه این است:

فضای ابری داخل حافظه گوشی نیست؛ اطلاعات در سرورهای سرویس‌دهنده ذخیره می‌شوند و شما از طریق اینترنت و حساب کاربری خود به آن‌ها دسترسی پیدا می‌کنید.

به همین دلیل، از دست دادن یا تعویض گوشی لزوماً به معنی از دست رفتن اطلاعاتی نیست که قبلاً به‌درستی در فضای ابری پشتیبان‌گیری شده‌اند.